Denigrerende Scheldwoorden

Naam "INDIAAN"

Bron Willem Koning.
15-05-2012.

Indianen zijn de oorspronkelijke bewoners van Amerika.
Columbus, die in 1492 dacht in Indië beland te zijn (het was zijn bedoeling om in westelijke richting de Atlantische Oceaan over te reizen en zo in Indië te komen), noemde de bewoners Indios - Indianen.
Het begrip indiaan is dus een Europese aanduiding die strikt genomen zeer onjuist is.
Inheemse volken van Amerika zijn dus pas met de naam "Indianen" aangeduid na 1492 en hebben onderling hele andere namen om elkaar aan te duiden.
Zo worden de europeanen ook anders aangeduidt per stam of natie.
Zo worden blanken in verschillende inheemse talen ook op anders genoemd Watchizu(Lakota), Paranakere(Kalinja) en tal van andere namen.
De vervelende bijkomstigheid van het generaliseren van een groep is dat het onderlinge onderscheid niet meer wordt gemaakt.
En vooroordelen kunnen heel gemakkelijk over een heel volk worden uitgestrooid. En dit is dan ook precies wat het gevolg is geweest van deze foutieve naam.

Het uitroeien van " indianen"

werd daardoor vergemakkelijkt want men kon terugvallen op de vooroordelen.
Omdat het vooroordeel op de gehele groep van toepassing werd, ongeacht of het verschillende groepen , volken of gemeenschappen betrof was geen"Indiaan"meer veilig.
"Alle indianen zijn wilden en vijanden van de kolonie'.
"Indianen zijn lui "
"Indianen aanbidden de duivel"
"De enige goede indiaan is een dode indiaan"
"Indianen staan de vooruitgang in de weg"
"Indianen gebruiken hun land niet winstgevend"

Met dit soort standaard vooroordelen hebben de kolonisten genoeg bagage meegekregen om een compleet volk als minderwaardig te bestippelen en daarnaar te handelen.
Vanuit de inheemse visie is de komst van de europeanen bepaald geen zegening geweest.
Al wordt er nog steeds gesproken van landen van onbeperkte mogelijkheden en vrijheid ten voordele van immigranten ; maar dit gaat ten koste van de levensvrijheden van inheemse groepen die in dat verband de expansie in de weg staan en waarvoor eigenlijk geen plaats meer is.
Dit is duidelijk te zien op historische kaarten waarop het in bezit nemen van inheems grondgebied is aangegeven.
Met name in Noord- Amerika.

Maar met welke benaming wil de inheemse bevolkingsgroepen dan aangeduid worden?

De meest gangbare internationale benaming is op het momenteel "First nations".
Verder aboriginal peoples, native americans, inheemsen, indigenous peoples.

In praktisch alle gevallen gaat het om grondrechten waarmee inheemse volken in conflikt raken met andere groepen of bedrijven die op inheems grondgebied activiteiten ontplooien zoals houtkap, mijnbouw, grootschalige landbouw, wegenbouw, industrie, visserij, urbanisatie en noem maar op.
De landsgrenzen zijn dan gebaseerd op koloniale grenzen die per definitie niet overeenkomen met landgebruik of leef gebied van de inheemse groepen en die bewuste activiteiten ontwrichten of bedreigen in praktisch alle gevallen de inheemse waarden en samenleving.

Naam "Roodhuid" legt pijnlijke herinnering
aan Bloederige geschiedenis bloot.

Bron: Regina van de Berg.

Is Goed bedoeld 'eren'discrimineren?

'Roodhuid'.
Wie kent niet deze term waarmee velen onze Indiaanse medemens typeren?
Vooral in Amerika lijkt het gemeengoed te zijn om niet alleen mensen
maar ook scholen en sportteams te lebellen met die naam.
Evenzo vaak worden als logo typisch afbeeldingen van stereotype Indianen
gebruikt.
Veel Indianen ervaren het gebruik van bepaalde woorden en hun afbeeldingen als
discriminatie.
Evenals het woord Squaw.
Regina van de Berg zal dieper over het onderwerp ingaan.
We denken dat het woord Squaw "vrouw"betekend, de werkelijke betekenis is echter te
grof om uit te spreken.
De keuze voor die namen en het gebruik van afbeeldingen komt over het algemeen niet
voort uit (bewust) racisme.
Integendeel, de achterliggende gedachte is eerder het "eren" van de Indiaanse cultuur.
Maar de Indianen zien het niet zo.
Zij ervaren het gebruik van deze woorden en hun afbeeldingen als zout strooien in open
wonden.
Het doet pijn.
Ze voelen zich erdoor gediscrimineerd.
En dus voeren ze strijd tegen het gebruik van de namen.
In twee achtereenvolgende schrijven gaat Regina van de Berg hier verder op in.
In dit schrijven gaat zij het hebben over de gehate naam "Redskin".
Voor wie het niet weet: een beroemd Amerikaans football team heet 'The Washington
Redskins'.

Roodhuid = Nikker.

'Roodhuid'.
Wat kan er nu zo beledigend zijn aan de term 'Roodhuid'?
Waarom staan de meeste Indianen op hun achterste benen als ze aangeduid worden met
deze term?
Ter vergelijking helpt het misschien om je in te denken dat je zwart bent
(als je blank bent) en betiteld wordt als een "Nikker".
Die term was en is niet bedoeld om de zwarte mensen te ëren", maar om ze goed te
laten voelen dat ze (in de ogen van bepaalde mensen) minderwaardig zouden zijn aan
het blanke ras.
En dat laatste is nu ook de oorsprong van een term als "Roodhuid".

Roodhuid, gelijk een beest...

Tina Holder Mesa, een Blackfoot, Cherokee en Choctaw-Indiaanse uit Arizona, legt uit
wat de geschiedenis is van deze term.

"Het is nog niet eens zo heel lang geleden, dat er premies werden uitgeloofd op het hoofd van de
Indiaanse mensen.
De premiejagers boden de Indiaanse scalps te koop aan samen met de huiden van de
dieren die ze hadden geschoten.
Evenals de prijzen voor de huiden, varieerde ook de hoogte van de bedragen die voor
scalps werden betaald.
Het aanbieden van koopwaar ging als volgt: "Ik heb twee berenhuiden, één paar beverhuiden
en een aantal scalps..."
De term 'scalps' viel niet in goede aarde bij de fatsoenlijke, blanke en Christelijke
vrouwen van de gemeenschap.
Zij vroegen daarom of er geen andere term bedacht kon worden om "die dingen"
te omschrijven.
De term 'Roodhuid' was geboren.
De jagers hadden nu berenhuiden...beverhuiden en roodhuiden in de aanbieding.
Rood sloeg op de bloederige massa die je zag als de Indiaan gescalpeerd was, huid omdat
de "huid"van een beest betrof, net als de andere huiden van de gejaagde beesten..."

Beledigend.

Met deze geschiedenis in het achterhoofd, is het voor Tina Holder Mesa overduidelijk
waarom zij zich door het gebruik van een dergelijke naam beledigd voelt.
"Wij zien geen footballteam (verwijzend naar de Washington Redskins', RvdB).
Wij zien geen spel dat wordt gespeeld.
Wij zien geen "ering".
Wat wij zien, zijn de bloederige restanten van een scalp die ruw genomen is van onze
mannen, onze vrouwen en zelfs onze kinderen.
Wij horen nog steeds het ijzingwekkende geschreeuw van onze mensen die vermoord
zijn...en die "gevild" werden , gelijk aan dieren.
Tina Holder Mesa pauzeert even en zegt dan: "Je kunt dus gerust aannemen dat deze term
in onze oren uitermate beledigend is! "
Tina Holder is nog maar één van de vele Indiaanse mensen die zich tot diep in de ziel geraakt
voelt bij het horen van een woord als "Roodhuid".
En dat terwijl er in Amerika vele scholen en sportteams zijn die de naam Redskin dragen of afbeelden
van stereotypen Indianen als logo gebruiken.
De beroemde Washington Redskins is wellicht het bekenste voorbeeld daarvan.
In haar strijd tegen deze 'Godslastering', heeft the National Congress of American Indians de
volgende positie ingenomen:
"Wij veroordelen ten strengste het gebruik van mascottes door sportteams onder het mom van het
in een positief daglicht stellen van de Indianen en Indiaanse culturen.
Het is een nationale belediging en voegt niets toe aan het eren van de oorspronkelijke bewoners
van dit land."

Gezicht zwart verven en een afro-pruik dragen?

Opvallend is dat het team van de Washington Redskins een minderheidsgroepering als Afrikaans Amerikaans
overheerst en er tal van spelers zijn afkomstig van andere minderheidsgroeperingen.
In dat licht gezien, lijkt dat Tim Giago, Lakota Sioux en redacteur van de grootste Indiaanse krant
Indian Country Today heel toepasselijk: "Zouden jullie je gezicht zwart verven, een Afro-pruik dragen en
vervolgens het veld rond huppelen om daarmee jullie beeld van de zwarte mensen uit te dragen?
Natuurlijk niet!
Dat zou beledigend zijn voor de zwarten, dus waarom is het wel oké om dat met de Indianen te doen?!"
Hij geeft als voorbeeld dat het goed is om je voor te stellen dat de populaire petjes en jacks met "Redskins" logo
vervangen moeten worden door de tekst als "Washingtons Blackskins", of beter vergelijkbaar,
"Washington Nikkers".
Je kunt je voorstellen dat een team met zo'n gehate naam niet aan populariteit zou winnen, laat staan
de zwarte spelers daarvoor uit zouden willen komen!

Lawaai maken.

Tim Giago heeft wel een verklaring voor het feit dat het gebruik van een naam als Redskin en de Indiaanse symbool
er ogenschijnlijk zonder moeite in heeft kunnen sluipen.
"Dat is uitsluitend omdat de Indianen nooit hun stem hebben laten horen, lawaai maken populair gezegd.
Maar, voegt hij er krachtig aan toe: dat gaat veranderen.
Steeds meer Indianen persoonlijk en organisaties maken zich er luid en duidelijk hard voor
dat het afgelopen moet zijn!".

Onbekendheid oorzaak?
Onderwijs noodzakelijk!

Zoveel mensen zoveel gevoelens.
Veel Indianen ervaren het gebruik van een bepaalde naam of afbeelding wel als storend, maar
niet als een bewuste uiting van racisme.
Maar welke motieven ook ten grondslag liggen aan het gebruik van namen en afbeeldingen,
zuiver of niet zuiver, één ding zou voorop moeten staan en dat is respect voor elkaar.
Barbara Munson (Oneida) vat dat helder samen.
Zij zegt: "Als iemand jou verteld dat je hem of haar kwetst door je handeling en jij blijft daarin
volharden, dan wordt het kwetsen opzet!"
Toch is het vreemd dat veel scholen en sportteams serieus van mening zijn dat de Indianen en hun
rijke cultuur eren door een naam als Redskin te dragen.
Onbekendheid met de cultuur lijkt een belangrijke oorzaak.
Mike Wicks, lid van de American Indian Movement (AIM) en AICS zegt daarover:
"Wij moeten de onderwijzers onderwijzen."
Hen laten zien welke schade wordt berokkend aan alle kinderen.
AICS doet dat door op positieve wijze actie te voeren tegen scholen die haat-namen dragen of
afbeeldingen gebruiken.
De reden is helder.
"Deze mensen zijn over het algemeen behoorlijk serieus in het idee dat zij de Indiaanse mensen
respect betuigen door hen als mascotte te gebruiken.
zij moeten onderwezen worden over de feiten, maar niet aangevallen worden voor waar ze
in geloven.
Wij proberen hen met hetzelfde respect te behandelen waarvan zij overtuigd zijn dat
zij ons behandelen."

Lange adem.

Dat is een proces van de lange adem.
Als mensen ergens niet op zitten te wachten, is het verandering.
Mike Wicks snapt dat en houd zijn mensen voor: "wees geduldig.
Blijf proberen om te onderwijzen en vermijd de verleiding van het verliezen van je geduld.
Ik weet uit ervaring dat dit de grootste valkuil is en dat je daar niets mee bereikt."

Het mag duidelijk zijn dat "Roodhuid"geen term is die een warm hart toegedragen
door de Amerikaanse Indianen.
Deze bijnaam is hen toebedacht vanuit dezelfde discriminerende toonzetting
als de Afrikaanse-Amerikaanse slaven ooit het etiket "zwarten"opgeplakt kregen.
Dat was toen fout, dit is nu fout.

sqauw:

Vrouwelijke genitaliën of denigrerende scheldwoorden?!

In het vorig schrijven zijn we uitgebreid ingegaan op het door veel Indianen verafschuwde
gebruik van een naam als "Roodhuid" om bijvoorbeeld sportteams of scholen te benoemen.
Ook het gebruik van stereotypen van Indianen of specifiek Indiaanse symbolen als
mascotte, stuit tegen de borst.
In dit schrijven gaan we dieper in op de naam "Sqauw", waarvan wij vaak denken dat het
vrouw betekend.
Veel plaatsnamen in de VS hebben zelfs de naam "Sqauw", Sqauw Vally bijvoorbeeld
in Californië.
De werkelijke betekenis echter is bijzonder denigrerend en daarmee seksistisch voor de
Indiaanse vrouwen.
Vooral Indiaanse vrouwen breken een lans voor herbenoeming van plaatsen met dit
"haat-woord".

Hoewel "Sqauw"in het woordenboek staat in de betekenis van vrouw, wordt er al bij gezegd dat
het denigrerend bedoeld is.
Het woord is namelijk synoniem voor Hoer of Del.
Veelal wordt gedacht dat het woord zijn oorsprong kent in de Indiaanse talen, maar dat
is niet correct.
Het betekend 'Vagina', het is in ieder geval bedoeld om de vrouwelijke genitaliën aan te duiden.
Overigens is "Vagina"een nette vertaling van het woord.
Velen zijn van mening dat het een meer ordinaire betekenis heeft en wel "Kut".
Het laatste is ook waar het gebruik van het woord vandaan schijnt te komen, althans dat
is één van de versies.

Verschillende versies.

In de Mohawk taal betekend het woord "Otsikwaw" vrouwelijke genitaliën.
Europese bonthandelaren hebben dit woord verbasterd tot "Sqauw" en gaven daarmee aan wat
zij van de Mohawk-vrouwen wilde hebben.
Het mag duidelijk zijn dat het hier om seksueel plezier ging.
Volgens de Indianen zijn dergelijke woorden ooit (bewust) verzonnen door Europeanen om de
blanken superioriteit in stand te houden.
Door denigrerende termen te gebruiken voor in dit geval de vrouwen, konden ze "aantonen"
dat de Indianen van een inferieur ras waren.
En juist dat maakte dat zij voor zichzelf het afpikken van Indiaans grondgebied
konden rechtvaardigen!

Maar er zijn meer versies.

Die van Europeanen bijvoorbeeld.
Die voor het eerst oog in oog stonden met Indiaanse krijgers.
De Europeanen willen weten waar de vrouwen zijn maar de enige vorm van communicatie
die op dat moment mogelijk is, zijn handgebaren.
De Europeanen wijzen dan ook op hun genitaliën.
De Indianen denken op dat moment dat hun de betekenis van "Penis"wordt gevraagd
en antwoorden met "Sqauw".
De Europeanen interpreteren dat als vrouw.

Versie twee.

Een andere versie komt voort uit de verkrachting van Indiaanse vrouwen door de Europeanen.
Tijdens die daad schreeuwen de vrouwen wanhopig "Sqauw"in de betekenis van "geen Penis",
hetgeen ook verkeerd wed geinterpreteerd door de blanken.
Welke versie het ook is, in alle gevallen gaat het om een betekenis van eenwoord dat een
bijzonder nare smaak heeft voor de Indiaanse vrouwen.

Educatie & Communicatie.

Heel lang is gedacht dat het de Indiaanse vrouwen niet echt stoorde om met "Sqauw"
aangesproken te worden.
De vraag is of die vrouwen ooit echt gevraagd (!) is of ze het vervelend vonden zo
aangesproken te worden.
Daarbij moet aangetekend worden dat veel van de Indianen tot lang niet hebben begrepen dat de
woorden als Roodhuid en Sqauw bedoeld waren om hen te labelen als minderwaardig persoon.
Het is geen geheim dat de Indianen lang min of meer "dom"zijn gehouden.
Educatie was slechts weggelegt voor een handjevol van hen.
Gelukkig verandert dat maar dit is wel de oorzaak van velen van hen de geschiedenis
van woorden niet kenden.
Ook de enorme mogelijkheden van communicatie ( met internet als krachtig wapen om de publieke
opinie te beïnvloeden!), maakt dat de Indianen luid en duidelijk van zich kunnen laten horen.
En dat wordt ook gedaan*.

Aandacht bij Oprah.

In 1992 bracht de Indiaanse Suzan Shown Harjo via het populaire programma van
Oprah Winfrey dit onderwep onder de aandacht van heel Amerika.
Vanaf dat moment zijn in tal van staten projectgroepen opgezet die zich hard maken voor herbenoeming
van de vele plaatsen met het woord "Sqauw".
En dat gaat steeds verder.
De freelance Indiaanse Journaliste Debra Glidden wijdt er ook diverse artikelen aan.
Enigzins cynisch geeft ze aan zich "soepel" op te stellen.
Ze zal niet zo ver gaan dat ze meer dan 1000 plaatsen in de VS veranderd wilt zien.
Reden is dat sommige "historisch"zijn en beschermd door de staat en dergelijke.
Maar meer inzicht in de achtergronden van het woord en daarmee begrip voor het als seksistisch en
racistisch beschouwd woord, vind ze essentieel.
Op enigzins humoristische wijze neemt ze tal van bekende "Sqauw" plaatsen onder de loep
en steld voor ze te hernoemen in de werkelijke betekenis.
Een voorbeeld: "Laten we Sqauw Creek National Wildlife Rugufe niet vergeten.
Denken jullie niet dat "Kut Creek national Wildlife Rugufe"niet een geheel nieuwe dimensie
zou geven aan hun motto "De laat Je Zien staat"?!"

Actueel Onderwep.

In hoeverre wordt de stem van de Indianen gehoord als het gaat om het gebruik van
"haar-woorden" en mascottes?
Het zal sowieso een lange weg zijn, maar de eerste stappen zijn genomen.
Het onderwerp is in ieder geval behoorlijk actueel en staat hoog op de agenda
van Indiaanse Leiders.